សិក្ខាសាលាលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងចែករំលែកព័ត៌មានអំពីដំណើរការនៃការត្រៀមចាកចេញរបស់កម្ពុជាពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច

 

នៅខេត្តកំពត នាថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥

---

១. ព័ត៌មានទូទៅ និងអធិបតីភាព

នាថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅខេត្តកំពត លេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការចាកចេញរបស់កម្ពុជាពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច បានសហការជាមួយមន្ទីរផែនការខេត្តកំពត រៀបចំសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីដំណើរការនៃការត្រៀមចាកចេញរបស់កម្ពុជាពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច (LDC)។

សិក្ខាសាលានេះត្រូវបានដឹកនាំដោយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ប៉ូច ប៊ុណ្ណាក់ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងផែនការ និងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការជាតិ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំខេត្ត មន្ទីរជំនាញពាក់ព័ន្ធជុំវិញខេត្ត តំណាងរដ្ឋបាលក្រុង-ស្រុក និងភាគីពាក់ព័ន្ធជាច្រើនរូបទៀត។

២. បរិបទនៃកិច្ចដំណើរការចាកចេញពី LDC

ការចាកចេញពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច គឺជាសក្ខីភាពនៃភាពជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យនៃគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ។ យោងតាមការវាយតម្លៃរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កម្ពុជាបានសម្រេចនូវលក្ខខណ្ឌវិនិច្ឆ័យសំខាន់ៗទាំង ៣ (ចំណូលជាតិសរុបម្នាក់ៗ - GNI, សន្ទស្សន៍ទ្រព្យធនមនុស្ស - HAI, និងសន្ទស្សន៍ភាពងាយរងគ្រោះនៃសេដ្ឋកិច្ចនិងបរិស្ថាន - EVI)។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការចាកចេញនេះទាមទារឱ្យមាន "យុទ្ធសាស្ត្រអន្តរកាលដោយរលូន" ដើម្បីធានាថាវឌ្ឍនភាពដែលសម្រេចបាននឹងមិនបកក្រោយ។

៣. វិភាគលើគោលបំណងយុទ្ធសាស្ត្រទាំង ៤ នៃសិក្ខាសាលា

សិក្ខាសាលានេះបានផ្តោតលើសសរស្តម្ភសំខាន់ៗចំនួន ៤ ដែលជាគ្រឹះនៃការត្រៀមលក្ខណៈថ្នាក់ក្រោមជាតិ៖

1. ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង (Awareness Raising): ការចាកចេញពី LDC មិនមែនត្រឹមតែជាកិច្ចការថ្នាក់ជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាប៉ះពាល់ដល់គ្រប់តួអង្គ។ សិក្ខាសាលាបានបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងអំពីអត្ថន័យបច្ចេកទេសនៃ LDC និងផែនទីបង្ហាញផ្លូវរបស់កម្ពុជាដល់មន្ត្រីមូលដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ពីកាតព្វកិច្ច និងឱកាសថ្មីៗដែលនឹងកើតមានឡើង។

2. ការចែករំលែកព័ត៌មានអំពីផលប៉ះពាល់ (Impact Assessment): អង្គសិក្ខាសាលាបានលើកឡើងនូវផលប៉ះពាល់សំខាន់ៗដែលកម្ពុជាអាចនឹងជួបប្រទះក្រោយការចាកចេញ ដូចជា៖

   • ពាណិជ្ជកម្ម៖ ការបាត់បង់ការអនុគ្រោះពន្ធក្រោមប្រព័ន្ធ "អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងលើកលែងតែអាវុធ" (EBA)។

   • ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍៖ ការប្រែប្រួលលក្ខខណ្ឌនៃកម្ចីសម្បទាន និងជំនួយឥតសំណងពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍។

   • វិធានដើមកំណើតទំនិញ៖ លក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងជាងមុនសម្រាប់ការនាំចេញផលិតផលទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។

3. ការពិភាក្សា និងឆ្លុះបញ្ចាំងតាមវិស័យ (Sectoral Reflection): នេះជាផ្នែកដ៏សំខាន់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមន្ទីរជំនាញក្នុងខេត្តកំពត (ដូចជាមន្ទីរពាណិជ្ជកម្ម កសិកម្ម និងឧស្សាហកម្ម) ផ្តល់ធាតុចូលអំពីបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែង។ ការពិភាក្សាបានផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមតាមរយៈការពង្រឹងសមត្ថភាពផលិតក្នុងស្រុក ការបង្កើនគុណភាពផលិតផលឱ្យស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតដើម្បីរក្សាភាពប្រកួតប្រជែង។

4. ការពង្រឹងការចូលរួម និងការបណ្តុះបណ្តាលបន្ត (Engagement & Cascade Information): សិក្ខាសាលាបានជំរុញឱ្យស្ថាប័នថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្លាយជាអ្នកនាំសារក្នុងការចែកចាយព័ត៌មានបន្តទៅកាន់វិស័យឯកជន អាជីវករ និងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ដើម្បីត្រៀមខ្លួនផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតពីការពឹងផ្អែកលើជំនួយ មកជាការប្រកួតប្រជែងដោយសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។

៤. ការសង្កេត និងការវាយតម្លៃ

តាមរយៈការរៀបចំនៅខេត្តកំពត ដែលជាខេត្តសក្តានុពលលើវិស័យទេសចរណ៍ កសិ-ឧស្សាហកម្ម និងកំពង់ផែ ធាតុចូលដែលទទួលបានមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ប៉ូច ប៊ុណ្ណាក់ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាត្រូវតែប្រែក្លាយបញ្ហាប្រឈមនៃការចាកចេញពី LDC ឱ្យទៅជាកម្លាំងចលករក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់ផ្ទៃក្នុងឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ។

៥. សេចក្តីសន្និដ្ឋាន និងសំណូមពរ

សិក្ខាសាលានេះបានបញ្ចប់ទៅដោយជោគជ័យ ជាមួយការយល់ឃើញរួមគ្នាថា "ការចាកចេញប្រកបដោយចីរភាព ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគី"។ លទ្ធផលនៃអង្គសិក្ខាសាលានឹងត្រូវចងក្រងជាធាតុចូលសម្រាប់លេខាធិការដ្ឋានជាតិ ដើម្បីបន្តរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរកាល (Smooth Transition Strategy) ឱ្យកាន់តែគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។

អាស្រ័យដូចបានជម្រាបជូនខាងលើ សូមឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី មេត្តាជ្រាបជារបាយការណ៍ និងផ្តល់អនុសាសន៍ដឹកនាំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

ដោយក្តីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់